AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ PAZARA GİRİŞ PROJESİ

          Geleneksel olarak Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ülkemizin en önemli ticari ve ekonomik partnerleri arasında yer almaktadır. Nitekim, dış ticaret rakamlarına bakıldığında da bu durum açıkça görülebilmektedir. 2007 yılı sonu itibariyle bakıldığında, Türkiye'nin ABD’ye yönelik ihracatında bir önceki yıla göre nispi bir yavaşlama yaşansa da ihracatımız yaklaşık % 18 oranında azalarak 4.1 milyar dolara ulaşmıştır. Bu nispi düşüşe rağmen ABD, 2007 yılı sonu itibariyle Türkiye'nin en önemli 7. ihraç pazarıdır.

           Ayrıca, ABD aynı zamanda, ülkemizin en önemli ithalat kaynaklarından birisidir. 2007 yılı sonu itibariyle, ülkemizin ABD’den yaptığı ithalatın bir önceki yıla göre %30 oranında arttığı ve 8.1 milyar dolara ulaştığı görülmektedir. ABD, aynı yıl itibariyle ülkemizin en fazla ithalat yaptığı ülkeler sıralamasında 5. sırada yer almaktadır. 2008 yılı ilk dokuz ayına ilişkin rakamlar değerlendirildiğinde ise ABD’ye yönelik ihracatımızın, bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık % 3.9 oranında arttığı ve 3 milyar 264 milyon dolar seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir.  Aynı dönemde ABD’den ithalatımız ise % 62 oranında artarak 9.5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.

Öte yandan, ikili ticari ilişkilerimize ABD tarafından bakıldığında başka bir tablo ile karşılaşılmaktadır. 2007 yılı itibariyle yaklaşık 13.7 trilyon dolarlık GSYİH’sı ile dünya ekonomisinin yaklaşık % 23’ünü, yaklaşık 1.9 trilyon dolarlık ithalat rakamıyla dünya toplam ithalatının ise %16’sını tek başına temsil eden ABD pazarından yeteri kadar pay alamadığımız görülmektedir. 2007 yılı sonu itibariyle bakıldığında ülkemizin ABD’nin toplam ithalatı içindeki payının % 0,3 gibi oldukça küçük bir düzeyde olduğu, ayrıca, ülkemizin ABD’nin en çok ithalat yaptığı ülkeler sıralamasında ancak 46. sırada yer aldığı görülmektedir. Buna ek olarak, bu rakamların, son  5-6 yıllık dönemde değişim göstermediği görülmektedir.  

İkili ticari ilişkilerde Türkiye açısından bir diğer sorun ise, ihracatımızın büyük oranda New York eyaleti üzerinden yapılmakta olmasıdır. Nitekim, anılan eyalet üzerinden yapılan ihracatın 2007 yılı itibariyle ABD’ye yönelik toplam ihracatımızın %34’üne ulaştığı görülmektedir. Aynı trend 2008 yılı ilk iki çeyreği itibariyle de devam etmiş ve ABD’ye yönelik ihracatımızın yaklaşık  % 33.5’i New York üzerinden gerçekleşmiştir.

Ayrıca, ihracatımızın ürün yapısının da çok fazla çeşitlilik sağlanamadığı ve tekstil, hazırgiyim ve demir-çelik ürünlerinin ihracatımızın yaklaşık % 35’ini oluşturduğu dikkat çekmektedir. Bu sektörlerde görülen yoğunlaşma, söz konusu sektörlerin ihracatında yaşanacak bir sorun nedeniyle toplam ihracat performansımızın da düşmesine neden olmaktadır. Nitekim, 2007 yılında ABD’ye yönelik ihracatımızda görülen yavaşlama büyük oranda bu sektörel bağımlılıktan kaynaklanmaktadır.           

Tüm bu veriler, Türk firmalarının, dünyanın açık ara en büyük ithalatçısı konumunda olan ABD pazarında, son dönemde gösterdiği başarıların ortaya çıkardığı  potansiyelini yansıtacak bir düzeyde bulunamadığını gözler önüne sermektedir. İşte bu nedenle, Dış Ticaret Müsteşarlığı olarak, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde görülen yapısal sorunları da dikkate alarak, ana hedefleri;  

• Ülkemiz ihracatının ürün yapısını, katma değeri yüksek, ileri teknoloji ihtiva eden ve moda ve markaya dönük ürünlerle çeşitlendirmek,
• New York dışında kalan diğer eyaletlerin ihracatımız içindeki payını artırmak ve
• bu sayede ülkemizin ABD’nin toplam ithalatından aldığı payı makul seviyeye  çıkarmak olarak belirlenen

“ABD Pazara Giriş Projesi” hazırlanmıştır.

Söz konusu Proje kapsamında ilk olarak, ülkemiz firmaları açısından potansiyel arz eden eyalet ve sektörleri belirlemek amacıyla bir çalışma yapılmıştır.

Bilindiği üzere, ABD, büyük ve orta ve uzun vadeli politikalara ihtiyaç duyulan ve çetin rekabet koşulları bulunan bir pazardır. Ülkenin coğrafi büyüklüğü, eyaletlerin kendine has yapısının bulunması, pazara giriş açısından bölgesel yaklaşımların benimsenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle, ABD ekonomisi ve ticaret yapısı eyaletler bazında incelenmiş ve Teksas, New York, Florida, Illinois, Kaliforniya ve Georgia hedef eyaletler olarak belirlenmiştir. Bu eyaletler seçilirken, eyaletlerin dış ticaret hacimleri, nüfus yapıları, alım güçleri, GSYİH’ları gibi bir dizi kriter kullanılmıştır.                       

ABD pazarının özellikleri sadece bölgesel değil, aynı zamanda sektörel bir yaklaşımı da zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle, strateji hazırlık çalışmasının ikinci aşamada ABD pazarının genelinde ve hedef olarak belirlenen eyaletler bazında potansiyel arz eden ürün gruplarının listesi oluşturulmuştur. Bu çalışma yapılırken, Türkiye ile ABD arasındaki ikili ihracat ve ithalatın sektörel yapısı, Türkiye’nin genel ihracat ve ithalatının sektörel bazda 2000 yılından bu yana izlediği seyir, Türkiye ekonomisinin ve ABD’nin genel ithalat ve ihracatının sektörel yapısı, ABD’nin ürün grupları itibariyle en çok ithalat yaptığı ülkeler, dış ticaret mevzuatı ve gümrük vergileri gibi unsurlar dikkate alınmıştır. Ayrıca, ülkemizle anılan ülkeler arasındaki ihracat ve ithalat rakamları kullanılarak, sektörel bazda ülkemizin ABD karşısındaki karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu ürün grupları tespit edilmiştir. Bunların yanı sıra, İhracatçı Birlikleri vasıtasıyla ihracatçılarımızın ve İGEME’nin görüş ve önerileri de dikkate alınarak ürün listesine son halini almıştır. Bu çalışma sonucunda belirlenen hedef ürünler aşağıda sunulmaktadır.

• Tarımsal Ürünler,
• Kimyasal Ürünler,
• Deri ve Mamulleri,
• Tekstil ve Hazırgiyim,
• İşlenmiş Mermer,
• Toprak Ürünleri (Seramik ve Cam Eşya)
• Mücevherat,
• Demir-Dışı Metaller (Bakır ve Alüminyum Ürünleri),
• Elektrik-Elektronik ve Makine,
• Otomotiv Yan Sanayii ve
• Mobilyalar

(NOT: Ürün gruplarının detayını görmek için buraya tıklayınız.)

Tüm bu teknik çalışmaların ardından, ABD pazarında gerçekleştirilecek etkinlikleri belirleme aşamasına gelinmiştir. Bu çerçevede ilk olarak, ABD’deki yerleşik Türk kuruluşları arasında strateji hakkında bir bilinçlendirme ve ilgi yaratmak ve onların stratejiye verebilecekleri desteği tespit etmek üzere Kasım ayı içerisinde bir heyetimiz Amerika’ya giderek, New York, Şikago, Los Angeles gibi şehirlerde Türk dernekleri, fahri konsoloslar ile görüşmüş, strateji hakkında bilgi vermiş ve işbirliği modelleri oluşturmuştur. Bu görüşmelerin ardından, önümüzdeki dönemde gerçekleştirilebilecek faaliyetlere ilişkin somut sonuçlara ulaşılmıştır.   

Ayrıca bu eyaletlerin her birindeki tüketim potansiyelinin oldukça yüksek olması, her eyaletin tüketim yapısında farklıklar bulunması ve bu eyaletlerdeki pazara giriş imkanlarının farklı olması nedeniyle eyalet – ürün matrisleri oluşturularak, söz konusu eyaletlerde gerçekleştirilecek faaliyetler arasında önceliklendirmeye gidilmiştir.

(NOT: ABD eyalet – ürün matrisi için tıklayınız)

Söz konusu strateji kapsamında bugüne kadar gerçekleştirilen başlıca faaliyetler ise şunlardır;

-         14 – 23 Kasım 2005 tarihleri arasında Müsteşarlığımız ve DEİK temsilcilerinden oluşan bir heyet sırasıyla Los Angeles, Chicago ve New York’ ta  bir dizi temaslarda bulunmuştur.

-         12 Şubat – 2 Mart 2006 tarihleri arasında Müsteşarlığımız temsilcilerinden oluşan iki ayrı heyet, ticaret odaları, sektörel dernekler, PR firmaları, Türk dernekleri, Dünya Ticaret Merkezleri ile görüşmelerde bulunmak üzere hedef seçilen 6 eyalette yerinde teknik incelemelerde bulunmuştur.

-         08 Mart 2006 tarihinde Türk Amerikan İş Konseyi (TAİK) ile birlikte Adana’da ABD ile Ticareti Geliştirme Stratejisi’ni tanıtmak üzere bir toplantı düzenlenmiştir. Bunu çeşitli illerdeki benzer tanıtım konferansları izlemiştir.

-         26 – 31 Mart 2006 tarihleri arasında Devlet Bakanı Sayın Kürşad TÜZMEN başkanlığında bir heyet Şikago’da çeşitli devlet kurumları ve iş çevreleriyle görüşmeler gerçekleştirmiştir.

-         26 –29 Mart 2006 tarihleri arasında Sayın Kürşad TÜZMEN’in başkanlığında bir heyetle Washington’da Amerikan – Türk İş Konseyi (ATC) toplantısına katılım sağlanmıştır.

-         “Federation of Turkish-American Associations-FTAA” tarafından her yıl Mayıs ayında New York’ta düzenlenen geleneksel Türk Amerikan günleri kapsamında, Türk ihraç sektörleri, Türk serbest bölgeleri ve Türkiye’de yatırım imkanları hakkında bilgilendirici seminerler düzenleniştir,

-         20-23 Ağustos 2006 tarihleri arasında Müsteşarlığımız koordinatörlüğü ve Ege İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği organizatörlüğünde Houston/ABD’ye yönelik Gıda Sektör Ticaret Heyeti gerçekleştirilmiştir.

-           10 – 13 Eylül 2006 New York’a yönelik bir Ticaret Heyeti Programı gerçekleştirilmiştir

-           12 – 16 Eylül 2006 tarihleri arasında Şikago’ya yönelik bir Ticaret Heyeti Programı gerçekleştirilmiştir.

-           28 Nisan – 5 Mayıs 2008 tarihleri arasında Florida’ya yönelik olarak Teknik Heyet Ziyareti gerçekleştirilmiştir.

Anılan heyetler kapsamında, eyaletlerin ticaret odaları, sektörel birlik ve dernekleri, ticaret heyetlerine yönelik olarak çalışılabilecek PR şirketleri ve gerekli görülen durumlarda Türk dernek ve odalarının yanı sıra görüşülmesinde yarar olduğu düşünülen diğer kurum ve kişilerle temaslarda bulunulmuştur.

9 – 13 Temmuz 2007 tarihleri arasında ABD Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) ile ilgili olarak söz konusu ABD Ticaret Temsilciliği GTS Direktörü Sayın Marideth SANDLER’ın katılımıyla İstanbul, Gaziantep, Bursa, İzmir ve Ankara’da ihracatçılarımızı bilgilendirici seminerler verilmiştir.

(NOT: Söz konusu Seminer esnasında Yapılan Sunum ve GTS ile ilgili özet not için tıklayınız)

Öte yandan, ana hatları itibariyle önümüzdeki dönemde ABD pazarında yapılması düşünülen faaliyetler ise şöyledir;

• Ticaret temsilciliklerinin yapısının güçlendirilmesi,
• Sektör ve/veya Eyalet bazında Ticaret ve Alım Heyetleri düzenlenmesi,
• Önemli fuarlara etkin katılım sağlanması,
• Yatırımcı ve Dış Tedarik (Out-sourcing) Heyetleri getirilmesi,
• Karşılıklı seminerler düzenlenmesi,
• Sektörel tanıtım gruplarının faaliyetlerinin ABD pazarında yoğunlaştırılması,
• Özel sektör kuruluşları arasındaki işbirliklerinin geliştirilmesi,
• Yasal altyapının tamamlanması,

Ayrıca yukarıda ana hatları verilen çalışmalar neticesinde aşağıda belirtilen fuarlara ülkemizin milli düzeyde katılım sağlaması yönündeki teklif İhracat Genel Müdürlüğü Tanıtım ve Fuarlar Dairesine yapılmış olup, bu konudaki çalışmalar devam etmektedir. 2008 yılında Milli Katılım sağlanacak fuarlar aşağıda yer almaktadır.

·        Türk Tekstil Ürünleri Fuarı (New York, 22 –23 Ocak 2008)

·        New York Türk Deri Fuarı (New York, 28 – 30 Ocak 2008)

·        Magic&WWDMagic (I. Dönem) (Las Vegas,   12 – 15 Şubat 2008)

·        International Home and Housewares Show (Şikago, 16-18 Mart 2008)

·        Coverings – International Tile, Stone Exposition (Şikago, 29 Nisan – 2 Mayıs 2008)

·        JCK Las Vegas Show (Las Vegas, Haziran 2008)

·        New York Türk Tekstil Ürünleri Fuarı (New York, 15 – 16 Temmuz 2008)

·        Fancy Food and Confection Show Summer’08 – Gıda (New York, 29 Haziran – 1 Temmuz 2008)

·        Magic&WWDMagic (II. Dönem) (Las Vegas,  Ağustos 2008)

·        AAPEX 2008 Otomotiv Yan Sanayi  Fuarı (4 – 6 Kasım 2008)

Öte yandan, ABD Tüketici Ürünleri Güvenliği Komisyonu (CPSC) tarafından hazırlanan “Tüketici Ürünleri Güvenliğini Geliştirme Kanunu” 14 Ağustos 2008 tarihinde ABD Başkanı tarafından onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun, ABD’ye ihracatımız açısından önem arz etmekte olup, halihazırda Kanun kapsamında ABD’ye ihracat yapan girişimcilerimizin başvuracağı ve CPSC tarafından yetkilendirilmiş ülkemizde yerleşik sadece iki adet laboratuvar bulunmaktadır. Kanun kapsamı ürünlerde ülkemiz ihracatçısının ABD pazarına girişini kolaylaştırmak üzere, CPSC veri tabanına kayıtlı, ülkemizde yerleşik laboratuvar sayısının artırılmasını teminen mezkûr durum, ülkemizdeki laboratuvarlara duyuurulmasını teminen, “Türk Akreditasyon Kurumu – TÜRKAK”, “Uygunluk Değerlendirmesi Derneği – UDDER” ve “Kalibrasyon ve Deney Laboratuvarları Derneği – TÜRKLAB”a iletilmiştir.

ABD’de önümüzdeki yıl gerçekleştirilecek tüm faaliyetler için detaylı bilgileri ve söz konusu ülkedeki güncel gelişmeleri, Vaşington Ticaret Müşavirliği, New York Ticaret Ataşeliği ve Los Angeles Ticaret Müsteşarlığı Ofisinden öğrenmek mümkündür.

Kaynak: Dış Ticaret Müşteşarlığı